‘Zorg ervoor dat je niet wordt geraakt’

Ik zat laatst in een theaterzaal bij een voorstelling van twee psychologen. Op het podium speelden ze wat er vanbinnen gebeurt wanneer iets spannend wordt.

We zagen een groep commandanten in uniform die hun mens veilig probeerden te houden. Ze scanden de omgeving voortdurend op gevaar, alsof er een gevecht op komst was. 'Houd de controle, analyseer alles, voorkom onvoorspelbare dingen.'

Ondertussen wilde hun mens eigenlijk alleen een drukke vergaderruimte binnenstappen.
 

Er was één instructie van een commandant die bij mij bleef hangen:

"Zorg ervoor dat je niet wordt geraakt."

Die raakte mij 😄 Ik moest ineens denken aan hoe vaak we proberen ons niet te laten raken door opmerkingen, afwijzing, teleurstelling of kwetsbaarheid.

Jezelf beschermen kost ook iets

Hoe we proberen onszelf te beschermen, kan er heel verschillend uitzien.

Je kunt bijvoorbeeld tegen jezelf zeggen dat het wel meevalt, zodat je een gevoel klein kunt houden. Je kunt snel doorgaan terwijl iets je eigenlijk raakt. Of je laat niet zien wat iets met je doet, omdat je bang bent voor de reactie van de ander.

Al die manieren om niet geraakt te worden, vragen ook iets van ons. Het kost energie om alert te blijven, gevoelens weg te drukken of controle te houden. En vaak verliezen we daardoor een stukje contact met onszelf.

Dat heeft ook effect op onze relaties. We laten minder zien wat er in ons leeft, waardoor de mensen om ons heen minder kans krijgen om ons echt te leren kennen.

En daar zit de paradox.

Uit angst voor pijn houden we juist dat op afstand waar we vaak zo naar verlangen: echte verbinding met onszelf én met de ander.

Bescherming hoeft niet weg

Dus, alle bescherming dan maar overboord? Dat nou ook weer niet 😄 Het is heel logisch om eerst vertrouwen op te bouwen voordat je meer met iemand deelt of iets meer toelaat van wat er in je gebeurt.

Voor mij gaat het niet om beschermd óf onbeschermd zijn. Maar om steeds bewuster te kunnen kiezen wanneer bescherming helpt en wanneer hij juist in de weg zit.

Een vraag om mee te nemen

Ik ben benieuwd of je die commandant binnen jou de komende tijd gaat opmerken. Hoe probeert die je veilig te houden, te voorkomen dat je wordt geraakt?

~~

De voorstelling waar ik over schreef heet ‘Bang omdat het kan!’. Ik vond hem echt een aanrader. Er staan nog voorstellingen gepland in Brabant voor 2026-2027, mocht je ook willen gaan.